کتاب تاریخ مطالعات زبان شناسان مسلمان – سمت

کتاب تاریخ مطالعات زبان شناسان مسلمان اثری است که به قلم کیس ورستیگ و ترجمه زهرا ابوالحسنی از انتشارات سمت میباشد.

این کتاب به گونه‌ای طراحی شده که ممکن است تحولات میان سنت اسلامی-عربی و سنت رایج غربی در حوزه زبان‌شناسی را به خوبی مورد بررسی قرار دهد. موضوعات متنوعی چون آراء درباره خاستگاه زبان، ارتباط زبان و تفکر در دیدگاه فارابی، ارتباط زبان و منطق، و تولد معناشناسی در نظریه زبان‌شناسی مورد بحث و بررسی قرار گرفته‌اند. شروع تفکر زبان‌شناختی در دنیای اسلام از طریق تفسیرهای اولیه قرآن، نقش الخلیل و فیروزآبادی در پیشرفت فرهنگ نگاری، تحلیل اولیه ساختار زبان در الکتاب به وسیلهٔ سیبویه، و تلاش زجاجی برای ارائه یکی از نظریه‌های زبان‌شناسی برجسته، از جمله موضوعاتی هستند که در این کتاب به آنها پرداخته شده است.

این اثر، به همراهی اینکه نه به صورت عمدی، نقش برجسته‌ی دانشمندان ایرانی را در توسعه‌ی سنت زبان‌شناسی عربی به تصویر می‌کشد، مسائل مهمی از تاریخ زبان‌شناسی عربی را بررسی کرده و نقش آنان در شکل‌گیری این حوزه را برجسته می‌کند.

فهرست مطالب:

• فصل اول: زبان‌شناسی و علم تفسیر: مقاتل و تفسیر قرآن
• فصل دوم: ‌الخلیل و واژگان عربی
• فصل سوم: سیبویه و آغاز دستور عربی
• فصل چهارم: مناظره بین منطق و دستور (نحو)
• فصل پنجم: تکوین نظریه زبانی: الزّجاجی و تبیین زبان‌شناختی
• فصل ششم: ارتباط بین زبان و تفکر: فارابی و زبان
• فصل هفتم: اخوان الصفا و نظریه صدا و معنا
• فصل هشتم: خاستگاه زبان: ابن جنّی و دو دیدگاه
• فصل نهم: رویکردی جدید در معناشناسی زبان: جرجانی و سکّاکی در موضوع معنا
• فصل دهم: ویژگی قراردادی زبان: علم «وضع زبان»
• فصل یازدهم: ابن مضاء و گمان‌شکنی دستوریان
• فصل دوازدهم: ابن خلدون و تاریخ زبان عربی
• فصل سیزدهم: انگاره زبان عربی و دیگر زبانها: توصیف ترکی و عبری
  منابعی برای مطالعة بیشتر
  منابع