کتاب آیین دادرسی کیفری جلد دوم گردآورنده محمد آشوری از انتشارات سمت
ضرورت اجرای یک دادرسی عادلانه و منصفانه، تحت تأثیر دیدگاههای حقوق بشر، در نیمه دوم قرن بیستم تحولات فراوانی را در قوانین آیین دادرسی کشورها به وجود آورده است. در کشور ما نیز، چه قبل و چه بعد از انقلاب اسلامی، تغییرات فراوانی در ارتباط با ضوابط لازم الرعایه در مرحله تحقیقات مقدماتی به عمل آمده، ولی جهت حرکت همیشه یکسان نبوده و در پارهای از موارد به احیای مجدد برخی شیوههای رسیدگی تفتیشی انجام شده است.
نویسنده این کتاب دو جلدی در جلد نخست اثر خود، کلیات نظامهای دادرسی و تحولات آیین دادرسی کیفری و دعاوی ناشی از جرم را بررسی میکند. در جلد دوم، به بررسی مقررات حاکم بر تحقیقات پیش از محاکمه با توجه به قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور کیفری پرداخته و کلیات ناظر به ادله اثبات دعوای کیفری را مطرح میکند.
مؤلف در مقدمه کتاب آورده است: «امید است این مجلد، خوانندگان به ویژه دانشجویان حقوق قضایی را در راه آشنایی با ضوابط ناظر بر اجرای عدالت قضایی یاری بخشد. چه، همان گونه که گفتهاند، عدالت آن نیست که مدعی اجرای آن باشیم، عدالت آن است که اجرای آن دیده و احساس شود».
فهرست مطالب:
- فصل اول: کلیات
- مبحث اول: تعاریف و ضرورت تحقیقات مقدماتی
- مبحث دوم: اصول حاکم بر تحقیقات مقدماتی و جایگاه قاضی تحقیق… (دیدگاه مقایسهای)
- فصل دوم: ویژگیهای تحقیقات مقدماتی
- مبحث اول: ویژگیهای کلاسیک
- مبحث دوم: جایگاه قاضی تحقیق در حقوق فرانسه… (استقلال متقابل دادستان و قاضی تحقیق نسبت به یکدیگر)
- مبحث سوم: نوسانات ناظر به اختیارات مقام تعقیب و تحقیق در حقوق ایران
- فصل سوم: صلاحیت مراجع کیفری
- مبحث اول: کلیات
- مبحث دوم: صلاحیت برونمرزی در قانون مجازات اسلامی
- مبحث سوم: صلاحیت برونمرزی در ارتباط با برخی کنوانسیونها و قوانین ناظر به هواپیمایی
- مبحث چهارم: صلاحیت برونمرزی از دیدگاه حقوق فرانسه
- مبحث پنجم: صلاحیتهای دیوان کیفری بینالمللی (ICC)
- مبحث ششم: صلاحیت درونمرزی مراجع کیفری
- مبحث هفتم: رد بازپرسان و قضات عهدهدار امر تحقیق
- فصل چهارم: اقدامات تحقیقی و ضوابط لازمالرعایه
- مبحث اول: تحقیق از اصحاب دعوا
- مبحث دوم: استماع اظهارات شهود
- مبحث سوم: معاینات و تحقیقات محلی
- مبحث چهارم: تفتیش منزل و ضبط آلات و ادوات جرم
- مبحث پنجم: نیابت قضایی و نمایندگی
- مبحث ششم: قرار تأمین خواسته
- مبحث هفتم: جایگاه پرونده شخصیت در تحقیقات مقدماتی
- مبحث هشتم: قرارهای اعدادی و نهایی
- فصل پنجم: بازداشتهای غیر قانونی و قرارهای تأمینی ناظر به برخی حقوق و آزادیهای متهم
- مبحث اول: بازداشتهای غیر قانونی و مصادیق آن
- مبحث دوم: بازداشت موقت
- مبحث سوم: سایر قرارهای تأمینی (جایگزینهای بازداشت موقت)
- دفتر دوم: کلیات ناظر به ادله اثبات دعوای کیفری
- فصل اول: کلیات و ارزش اثباتی ادله (حقوق مقایسهای)
- مبحث اول: تعاریف، جایگاه و اهمیت دلیل در امور کیفری
- مبحث دوم: فرض برائت و تأثیر آن بر ادله کیفری
- فصل دوم: اهمّ مسائل مربوط به ادله اثبات کیفری
- مبحث اول: تکلیف به تحصیل و ارائه دلیل
- مبحث دوم: فروض قانونی
- فصل سوم: ادله معتبر در امور کیفری
- مبحث اول: تحدیدات تقنینی
- مبحث دوم: ضرورت تحصیل دلیل به طرق قانونی
- فصل چهارم: ارزیابی دلایل
- مبحث اول: نظام ادله قانونی
- مبحث دوم: سیستم اقناع وجدانی قاضی
- مبحث سوم: مبانی قانونی ارزیابی آزاد دلایل
- مبحث چهارم: تحدیدات و استثنائات
- مبحث پنجم: ادله اثبات جرم در قوانین موضوعه ایران (قبل و بعد از انقلاب)