کتاب روابط اقتصادی ایران و ژاپن از آغاز تا پایان دوران مدرن

کتاب روابط اقتصادی ایران و ژاپن از آغاز تا پایان دوران مدرن نگارنده ناهید پوررستمی و قدرت‌ اله ذاکری انتشارات دانشگاه تهران

روابط اقتصادی ایران و ژاپن به اواخر قرن نوزدهم برمی‌گردد، زمانی که هر دو کشور در پی اصلاحات داخلی و گسترش تعاملات خارجی بودند. در سال 1929، نخستین قرارداد تجاری بین ایران و ژاپن به امضا رسید که اولین گام رسمی در جهت تقویت همکاری‌های اقتصادی میان دو کشور بود. در دهه‌های بعد، به ویژه پس از جنگ جهانی دوم، ژاپن به دنبال تأمین انرژی برای توسعه صنعتی خود بود و ایران به عنوان یک منبع مهم نفتی نقش کلیدی در این مسیر ایفا کرد. با امضای قراردادهای متعدد نفتی در دهه ۱۹۵۰ و ۱۹۶۰، روابط تجاری میان دو کشور گسترش یافت.

در دوران مدرن، به‌ویژه پس از انقلاب اسلامی ایران و تحولات سیاسی در منطقه، روابط اقتصادی ایران و ژاپن دچار فراز و نشیب‌های مختلفی شد. با این حال، ژاپن همواره یکی از شرکای مهم تجاری ایران باقی ماند، به‌ویژه در حوزه خرید نفت. تحریم‌های اقتصادی بین‌المللی علیه ایران، به‌خصوص در سال‌های اخیر، تأثیر منفی بر این روابط گذاشت، اما ژاپن با رویکردی دیپلماتیک و تلاش برای حفظ تعاملات اقتصادی، سعی کرده تعادل مناسبی را میان روابطش با ایران و هم‌پیمانان غربی‌اش برقرار کند. پس از برجام نیز ژاپن تلاش کرد همکاری‌های اقتصادی خود با ایران را تقویت کند، اما با بازگشت تحریم‌ها در سال ۲۰۱۸ این روابط محدودتر شد.